giadinh365.vn
banner gia đình

Tagged: thực tế

Quẳng gánh lo đi và xem truyền hình thực tế

Reality

Gần đây, báo chí đã ta thán khá nhiều về sự nhạt nhẽo và tình trạng bão hòa của các show truyền hình thực tế ở Việt Nam, và kêu gọi xã hội cần “tỉnh táo”. Điều mà nhà phê bình Neil Postman từng cảnh báo: “Khi dân chúng bị sao nhãng bởi những điều tầm phào, khi đời sống văn hóa được tái định nghĩa thành một cuộc giải trí vĩnh cửu, khi những hội thoại nghiêm túc trở thành cái bập bẹ của trẻ nhỏ”, đang thành một hiện thực đáng buồn.

Reality

Sau nhiều năm làm mưa làm gió trên màn ảnh nhỏ, vị trí thống trị của phim tập Hàn Quốc đang bị lung lay. Thách thức tới từ truyền hình thực tế.

Vỏ vô hại, ruột tầm phào

Tuy đa dạng nhưng các chương trình này có một điểm chung cơ bản: thay vì cần tới diễn viên chuyên nghiệp và một kịch bản cầu kỳ, người ta để công chúng thi thố với nhau trong một chuyện gì đó. Chỉ trong vòng hai, ba năm qua, số lượng chương trình thuộc thể loại này đã bùng nổ.

Bắt đầu với các show có bản quyền nước ngoài như Thần tượng âm nhạc, Giọng hát Việt (ca hát), hay Bước nhảy hoàn vũ, Thử thách cùng bước nhảy(nhảy múa), qua Vietnam’s Next Top Model, Project Runway (thời trang), rồiƠn giời, cậu đây rồi! (hài), và Vietnam’s Got Talent (tổng hợp), các chương trình thuần Việt như Điều ước thứ 7, Hoa khôi áo dài, Vợ chồng mình hát, Solo cùng bolero… mọc lên như nấm sau mưa.

Năm qua, một loạt phiên bản cho thí sinh trẻ em ra đời, mở ra một hướng khai phá mới. Tới nay đã có tổng cộng gần 40 chương trình nội ngoại khác nhau, cạnh tranh khốc liệt các khung giờ vàng trong cả tuần. Chúng hút khách tới mức giá quảng cáo lên tới 350 triệu đồng cho 30 giây, doanh thu mỗi chương trình lên tới hàng trăm tỉ đồng, với chi phí sản xuất thấp hơn chi phí các chương trình truyền thống rất nhiều.

Vì sao những ngôi sao Hàn xinh đẹp lại có thể bị cạnh tranh bởi mấy cô cậu nghiệp dư nào đó ở một tỉnh lỵ xa xôi? Một trong những điểm tạo nên sức hút của truyền hình thực tế là nó đánh vào lòng hiếu kỳ của người xem.

Bằng các tiết mục dự thi kỳ dị như nuốt cá kèo sống hay xỏ rắn lục vào mũi rút ra từ miệng giống một gánh bán thuốc rong; bằng các xung đột, thị phi thật hay giả giữa các thí sinh và giữa thí sinh với giám khảo; bằng các màn trình diễn của các thí sinh bất tài bị đem ra cười nhạo công khai trước cả nước. Cộng lại, chúng thu hút người xem như một đám ẩu đả ngoài đường.

Helmut Thoma, giám đốc hãng truyền hình tư nhân RTL có tiếng là thương mại câu khách của Đức, nói thẳng toẹt: “Truyền hình thực tế là cái may mắn được chứng kiến một tai nạn”.

Không chỉ thỏa mãn lòng hiếu kỳ bằng cách thức trên, truyền hình thực tế còn xây dựng quyền lực của mình bằng các thủ thuật tinh vi khác. Dưới cái vỏ “giải trí” có vẻ vô hại, nó truyền tải những triết lý sống và thế giới quan gây ảnh hưởng sâu sắc tới xã hội.

Một trong những kỹ thuật kinh điển của truyền hình thực tế là lấy cái nghèo và người nghèo ra để kích dục thương hại và để tầng lớp khán giả trung lưu khẳng định đặc quyền của mình. Trong “Sống khác”, với khẩu hiệu “Vượt qua thử thách”, một số thanh niên thành phố được giao cho những việc mưu sinh của người nghèo.

Một cậu ấm trắng trẻo phải đi kéo xe bò. Một hot girl được giao nhiệm vụ đi bán chó con (và phần lớn thời gian bận rộn chụp selfie với người hâm mộ qua lại). Hai nữ sinh phải ngủ qua đêm cùng một gia đình nghèo. Camera dùng kỹ xảo biến căn lều tồi tàn thành một căn nhà ma rùng rợn, cận cảnh các cô đang thút thít vì sợ. Hôm sau, các cô đóng vai hiệp sĩ, vượt qua “thử thách” là nấu cơm bằng bếp củi, đãi gia đình chủ nhà một bữa thịnh soạn.

Đáng nói là chương trình không chọn cách đi theo người nghèo để xem họ vật lộn với cuộc sống ngày qua ngày, không có hồi kết như thế nào. Bởi như thế thì nó lại là thực tế mất rồi, không phải truyền hình thực tế nữa.

Cái mà người xem muốn không phải là cái thực tại trần trụi ngoài kia, mà chỉ là một trò chơi “bắt chước” người nghèo, rồi tỏ vài cử chỉ giúp đỡ, để rồi cả nhà sản xuất, người tham gia cùng hài lòng là mình nhân văn.

Trẻ em là cái cần câu cơm khác của truyền hình thực tế. Một bé gái 6 tuổi hát các bài tình ca sướt mướt. Một cậu nhóc 11 tuổi hóa trang như ca sĩ da đen Mỹ thập niên 1970, đánh hông sau lưng một bé gái 7 tuổi. Một bé gái đang thay răng cửa mặc váy cứng đơ bó chặt nhảy disco trên sân khấu mù mịt khói.

Lũ trẻ biến thành những người lớn thu nhỏ, những sản phẩm giải trí, trong những khuôn mẫu nhân tạo. Một ni cô mồ côi 14 tuổi thì đã “thấu hiểu sự đời”, một cô bé 12 tuổi thì luôn ảo não “mưa rơi trong lòng làm mình cô đơn”. Chúng cư xử như những người máy tí hon.

Con biết con đường phía trước còn nhiều khó khăn” – một cậu bé 6 tuổi cương nghị nói, rồi chỉ ngón trỏ vào camera. Một bé gái 6 tuổi khác nói liền một mạch: “Nếu con thắng con sẽ đưa bố mẹ và anh hai con đi du lịch, bố mẹ và anh hai con chưa bao giờ được đi du lịch, và cả con cũng vậy”, đoạn đặt tay phải lên tim rồi nháy mắt với người xem.

Cô bé răng sún chưa bao giờ đi du lịch kia là một ví dụ điển hình cho một công thức khác hay được áp dụng: nhiều thí sinh được trình bày như những cứu tinh cho gia đình mình. Xuất thân lao động của chúng được nhấn mạnh qua những biệt hiệu như “cậu bé chăn dê” hay “cô bé bán kẹo kéo”.

Những hoàn cảnh éo le, làm mủi lòng vừa đem tới cho người xem một cảm giác mùi mẫn, vừa cho họ một ảo giác quyền lực rằng họ có thể ảnh hưởng tới cuộc sống của người khác khi bỏ phiếu để một thí sinh đi tiếp.

Ảo giác này làm họ quên đi cảm giác bất lực trước những thể chế của xã hội, bất lực trước cuộc sống của bản thân mình. Theo giáo sư Beverley Skeggs, tầng lớp lao động Anh nhìn thành công của Susan Boyle, một phụ nữ trung niên nghèo và xấu trong Britain’s Got Talent, như một minh chứng rằng vẫn có một cơ hội cho những người mà dường như đã bị tất cả cánh cửa đóng sập trước mặt.

Những câu chuyện như thế nuôi dưỡng những tưởng tượng về một thế giới công bằng và có hậu. Theo một khảo sát ở Anh, sau khi xem show The X Factor (phiên bản tiếng Việt là Nhân tố bí ẩn), 39% cảm thấy trên đời này “mọi thứ đều có thể”.

1e7a5c33

Sự nghèo đi của văn hóa

Trong vũ trụ của truyền hình thực tế, các giám khảo, tư vấn, huấn luyện viên hiện ra thông thái và nghiêm khắc, thuộc về một đẳng cấp khác. Họ như những người canh cửa vào một thế giới hạnh phúc, mãn nguyện và đầy đủ.

Trong một buổi chung kết của Giọng hát Việt nhí, một giám khảo phấn khích tuyên bố: “Từ hôm nay các con đã trở thành nghệ sĩ, cuộc sống của các con sẽ tuyệt vơ..ơ ơ..ời!”. Câu này đúc kết một cách nhìn thế giới mới. Cuộc sống của các con sẽ tốt đẹp không phải vì các con được yêu thương, các con được học hành. Không, cuộc sống của các con sẽ tuyệt vời khi các con được showbiz chấp nhận.

Truyền hình thực tế tạo ra sự đói khát nổi tiếng. Điều quan trọng trong cuộc sống, nó dạy ta, đó là hào quang trên sân khấu và sự chú ý của đám đông. Theo một khảo sát ở Anh, cứ 10 thiếu niên thì có một người sẵn sàng bỏ học để xuất hiện trên tivi. 16% tin rằng rồi chúng sẽ nổi tiếng.

Quả thật, chứng kiến một cô gái cao lêu đêu lóng ngóng quê mùa, chỉ sau mấy tập của Vietnam Next Top Model đã treo mình bên ngoài vách kính của một cao ốc hiện đại làm người mẫu cho một bộ ảnh thời trang, người xem truyền hình khó tránh được cảm giác mình đang chứng kiến một cuộc hóa thân ngoạn mục, như câu chuyện cô gái bình dân may mắn gặp hoàng tử.

Truyền hình thực tế đã trở thành thuốc phiện mới của nhiều người. 40% diện tích đồng bằng sông Cửu Long có thể sẽ bị nhấn chìm bởi ảnh hưởng của biến đổi khí hậu ư? Mỗi năm hàng nghìn hecta rừng ở Tây nguyên bị tàn phá và lấn chiếm ư?

Hãy để những chuyện đó sang một bên, đừng làm tớ mất tập trung, cuộc đua giữa “hoàng tử tóc xoăn” và “cô bé khiếm thị” đang gay cấn. “Quẳng gánh lo đi và xem truyền hình thực tế” là khẩu hiệu sống mới.

“Khi dân chúng bị sao nhãng bởi những điều tầm phào, khi đời sống văn hóa được tái định nghĩa thành một cuộc giải trí vĩnh cửu, khi những hội thoại nghiêm túc trở thành cái bập bẹ của trẻ nhỏ – nhà phê bình Neil Postman viết trong cuốn Tiêu khiển cho tới chết: Diễn ngôn công trong thời đại showbiz của ông – “Tóm lại, khi người dân trở thành khán giả, những quan tâm của họ thành trò tạp kỹ, thì một dân tộc đang gặp hiểm nguy, cái chết về văn hóa là một khả năng rõ ràng”.

Gần đây, báo chí đã ta thán khá nhiều về sự nhạt nhẽo và tình trạng bão hòa của các show truyền hình thực tế ở Việt Nam, và kêu gọi xã hội cần “tỉnh táo”. Liệu chúng ta có thể hi vọng làn sóng truyền hình thực tế sẽ có điểm dừng?

Các tác giả Đức Georg Seeßlen và Markus Metz cho rằng không. Sự kệch cỡm, thô thiển của các chương trình này, các cố gắng gây sốc, gây sốt của chúng sẽ vẫn tiếp tục.

Hai tác giả gọi các ngành công nghiệp truyền thông, quảng cáo, showbiz, thời trang hiện đại là những cỗ máy làm người ta trở nên đần độn. Trong cuốn Những cỗ máy làm đần: Quá trình sản xuất ra sự ngớ ngẩn, họ cảnh báo quá trình đần độn hóa này sẽ luôn tiếp diễn.

“Một đặc điểm cơ bản của cỗ máy làm đần này là nó muốn tạo ra giải trí bằng mọi giá. Mục tiêu của nó là tăng trưởng vô độ, và do đó sự sản xuất ra những tiêu khiển liên miên một mặt tạo ra cảm giác thừa mứa, mặt khác tạo ra mong muốn có thêm những tiêu khiển nữa, mới hơn, đần độn hơn”.

Nói nôm na, giống như với bất cứ thói nghiện nào, càng ngày người ta càng cần những liều nặng đô hơn. Họ thèm khát cái khoái cảm chốc lát mà không biết là mình đang đi vào bần cùng, ở đây là bần cùng về tinh thần.

Với triết gia người Đức Norbert Boltz, sự khác nhau giữa trước kia và ngày nay là trước kia cái thô thiển và rẻ tiền phải bị giấu giếm đi, còn ngày nay chúng chiếm những vị trí quan trọng nhất, dương dương tự đắc, vì chúng đem lại nhiều tiền nhất.

Theo nhà nghiên cứu truyền thông Mỹ George Gerbner, người kể những câu chuyện văn hóa cũng là người chi phối các hành vi của con người. “Trước kia, người kể chuyện là cha mẹ, trường học, tôn giáo, cộng đồng – ông chỉ ra thêm một thay đổi nữa trong xã hội – Ngày nay đó là một nhóm nhỏ các công ty, họ không có gì để kể nhưng lại có rất nhiều thứ để bán”.

Theo Tuổi Trẻ

Scandal: Hào Quang Trở Lại – Hay & Thực tế

scandal-hao-quang-tro-lai

Đừng bao giờ nghĩ người đã chết thì bí mật sẽ mãi mãi được chôn vùi. Scandal – Hào Quang Trở Lại là một câu chuyện như thế: chuyện của người đã khuất và những kẻ còn sống.

Scandal: Hào Quang Trở Lại không phải là sự tiếp nối hoặc “trở lại” của bộ phim trước. Nó mở ra góc nhìn mới về thế giới “hậu trường – nghệ sỹ” đầy bí ẩn. Câu chuyện phát triển dựa trên nội dung tư tưởng và các nhân vật tính cách hoàn toàn khác. Nếu Scandal: Bí Mật Thảm Đỏ đầu tiên ra mắt năm 2012 là nỗi ám ảnh kinh hoàng của một nữ diễn viên nổi tiếng muốn duy trì vị trí của mình trong làng nghệ thuật với mang màu sắc tâm linh, kì bí. Thì Scandal: Hào Quang Trở Lại hơi khác khi dùng yếu tố ly kỳ làm chất xúc tác, kích thích óc phán đoán về sự thật đằng sau một vụ án giết người. Bộ phim tâm lý mang màu sắc trinh thám hình sự. Qua bộ phim này, chúng ta sẽ thấy: Làm thế nào một người thường, giống như bao người bình thường trong số chúng ta, lại dễ dàng ngã trượt bẫy hào quang, trở thành nạn nhân của bi kịch mang tên Danh vọng? Làm thế nào 1 người bản lĩnh vững vàng trở nên mất kiểm soát, đánh mất mình khi cuốn theo sức hút của Tiếng Tăm và Tài Vận? Cũng như làm thế nào phương tiện truyền thông trong vai trò đánh lạc hướng lại khiến Scandal trở thành món giải trí quyền lực nhất của công nghệ lăng xê?

Phim là câu chuyện dài về Bella – nữ diễn viên nổi tiếng một thời đang muốn tìm lại ánh hào quang ngày xưa. Cô đã tìm đến phẫu thuật thẩm mỹ như một cứu cánh để trở về thời son trẻ. Cô đã gặp vợ chồng bác sĩ Quân và Vân để thực hiện ước muốn của mình. Thật không may mắn, ca phẫu thuật thất bại, Bella chết ngay trên bàn mổ. Những tưởng câu chuyện đã khép lại với nữ diễn viên yểu mệnh. Nhưng đột nhiên vài tháng sau, Bella bất ngờ trở lại showbiz trong sự ngỡ ngàng của công chúng lẫn giới làm nghề…

Hào quang là một thứ ánh sáng tuyệt đẹp giúp con người vươn lên. Nhưng nó cũng là một cái cám dỗ và cạm bẫy nếu như một người không biết dừng lại. Một thông điệp rất thực tế cũng được trở thành linh hồn của phim: nếu chúng ta trả một cái giá không đúng để đạt được điều gì đó, thì chắc chắn nó mang lại cho chúng ta rất nhiều những sự hối hận sau này.

Hay và bất ngờ luôn là hai chất nền chính để tạo nên phim của Victor Vũ, và với Scandal: Hào Quang Trở Lại vẫn vậy nhưng đã được đưa lên một đẳng cấp hoàn toàn khác. Thời sự hơn, gần hơn với thực tế những gì đang xảy ra hơn trong cuộc sống hiện tại. Tuy nhiên, phim còn ẩn chứa một câu chuyện khác hay có thể nói đó là một “chuyện xã hội” nóng bỏng và còn gây nhiều tranh cãi tại Việt Nam trong những năm gần đây.

Tóm lại, Scandal: Hào Quang Trở Lại xứng đáng với danh hiệu “bộ phim Việt phải xem” của mùa hè năm nay. Phim dự kiến khởi chiếu tại các rạp trên toàn quốc từ ngày 29.08.2014

Theo Toiyeusaigon


Kết Nối Cộng Đồng

Nhận Tin Tức Mới

Giadinh365.vn

góc Kiến Trúc Nhà Đẹp

Mẹ đang đau đầu vì phải suy nghĩ làm thế nào để cuối tuần của bé thật...

góc

Đến với chương trình Khẩu vị ngôi sao, nghệ sĩ Kiều Linh không ngần...

góc Đời Sống

Vừa chân ướt chân ráo về nhà chồng đã bị mẹ chồng “phủ đầu” bằng những...

góc Tiêu Dùng

Vừa chân ướt chân ráo về nhà chồng đã bị mẹ chồng “phủ đầu” bằng những...

góc Sự Kiện

Vừa chân ướt chân ráo về nhà chồng đã bị mẹ chồng “phủ đầu” bằng những...

góc Âm Nhạc

Vừa chân ướt chân ráo về nhà chồng đã bị mẹ chồng “phủ đầu” bằng những...

góc Sức Khỏe

Vừa chân ướt chân ráo về nhà chồng đã bị mẹ chồng “phủ đầu” bằng những...

góc Bác Sỉ Gia Đình

Vừa chân ướt chân ráo về nhà chồng đã bị mẹ chồng “phủ đầu” bằng những...

góc Ẩm Thực

Vừa chân ướt chân ráo về nhà chồng đã bị mẹ chồng “phủ đầu” bằng những...

Copyright © 2013 Giadinh365. All Rights Reserved.

Dịch vụ | Hướng dẫn | Quảng cáo | Đăng tin QC | Giới thiệu Giadinh365 | Liên hệ | Hỗ trợ

Liên hệ quảng cáo: 0906 333 738